gabbehhouse |خانه گبه
گبه

ویژگی های گبه قشقایی

گبه های قشقایی دارای ویژگی های خاصی می باشد .
یکی از ویژگی های بارزی که در گبه های قشقایی وجود دارد نقش شیر دست آموز می باشد که قلاده به گردنش دارد و در اکثر اوقات شبیه به سگ می باشد .

۳ ویژگی وجود دارد که در «گبه»های قشقایی خیلی مشهود می باشد آن ها به شرح ذیل هستند:

  1. ستاره هشت پر كه جایگزین خورشید است و نشان از آن دارد
  2. شیر رام شده و قلاده بر گردن كه بیشترشان شبیه به سگ می باشند
  3. نقش مایه باستانی مرغ و درخت كه در بافتشان زیبایی موج می زند

با نظاره کردن بافته ها خیلی راحت می توان بافته های عشایری ها را مانند بافته های ترکمن افشار و بلوچ و قشقایی را از هم تشخیص داد دلیل اینکه این ها به راحتی از هم قابل تشخیص می باشند این است که آن ها دارای نشانه قومی و تاریخی می باشند .

یک سری نقش و نگار وجود دارند که به وفور در دستباف های عشایری لر و بختیاری مشاهده می گردند آن نقش و نگارهای گفته شده شامل : طرح های گل و گیاه و نقش های مربوط به ستارگان و همچنین نقش مایه های حیوانی .

دست بافته های كوچ نشینان قشقایی باغ های بافته ای را می ماند كه در نهایت ظرافت و دقت زبان باز می كنند و از طریق نمایش نقش ها تاریخ قومی و قدمت فرهنگی و قلمرو ذوق این كوچندگان را بازگو می نمایند.


در گذشته بافت گبه عمدتا به قصد مصرف خانواده و فرش كردن خیمه و خانه بوده است نه به عنوان ارمغان و فروختن به دیگران و به هیچ وجه جنبه تجاری و فروش نداشته به همین سبب خیلی كم بافته می شد و چون بافت به منظور استفاده شخصی بوده است پس از محدودیتی برخوردار نبود و بافندگان در بافتن نقش های مختلف دستشان باز بوده است.


گبه های درشت بافت بر روی قالیچه در وسط چادر برای زیر پا انداختن استفاده می شده گاهی به دلیل پود فراوان در نتیجه نرمی گبه و خواب بلند پشم ها و پودهای اضافه سبب می شد كه از گبه به عنوان پتو و روانداز هم استفاده شود این كار البته در خارج از چادر و در مواقع خاصی نظیر سفر انجام می گرفت و در روزگار قدیم مورد مصرف بیشتری داشته و حتی جزو اثاث سلطنتی می آمده است. در فرمانی كه شاه طهماسب صفوی راجع به ترتیب پذیرایی از همان پادشاه گوركانی صادر كرده تاكید شده قالی های ابریشمی كار خراسان و گبه و نمدهای جامی و سوزنی ها بیندازید

از جمله مراكز مهم بافت گبه می توان از دو گنبدان، باشت، آرو در شهرستان گچساران، تل گر، چشمه بلقیس، ده شیخ و چرام در شهرستان كهكیلویه از سراب تا ده علیا و ده سفلی و موردراز علیا و سفلی در شهرستان بویر احمد، برازجان و حوزه های روستایی شول و ده كهنه از استان بوشهر نام برد.
استان فارس از گذشته بسیار دور یكی از مهم ترین و بزرگ ترین مراكز ایل نشینی به شمار می رفت. ایلات قشقایی، خمسه، ممسنی و بختیاری به بافت گبه اشتغال داشتند و بهترین گبه ها كار تركان قشقایی فارس می باشد كه در خارج از كشور از اعتبار خاصی برخوردار است.
سرزمین فارس و ایل قشقایی
سرزمین فارس یكی از بخش هایی است كه محل زندگی عشایر می باشد و بیش از دو سوم از سرزمین فارس محل زندگی عشایر و ایلات مختلفی است كه در طول سالیان دراز در این منطقه گرد هم جمع شده اند. از ایلات مهم مسكون در فارس: ایلات قشقایی، خمسه، ممسنی و بختیاری می باشند كه در نقاط كوهستانی پراكنده شده اند.
ایل قشقایی از دست بافته های بسیار مشهوری برخوردار می باشد كه مورد تحسین جهانی واقع شده است، قالیچه های ایل قشقایی تركی بافت می باشند، نقش آنها تكرار اشكال شكسته و ساده هندسی می باشد.

اكثر قالیچه های ایلات فارس از شفافیت رنگی خاصی برخوردار است، تار و پودهای (۳) گبه های قشقایی تماما از پشم می باشد و پشم های (۴) مورد استفاده گبه ها در فارس تهیه می شوند. پشم فارس یكی از مرغوب ترین پشم ها جهت بافت قالی و گبه می باشد.

بیشترین بازدید

To Top