Gabbeh | گبه
گبه

طرح های گبه چگونه است ؟

در ابتدا بافت گبه به صورت ساده و عاری از هر گونه نقش و نگار بوده است .
رفته رفته بافندگان گبه با الهام گرفتن از طبیعت اطراف خود و یا بر اساس طرح هایی که در ذهن داشتند نقش هایی را بر روی گبه هایی که برای مصارف شخصی خودشان می بافتند پیاده کردند .

طرح های «گبه» چگونه است ؟

در آن زمان که بافت «گبه» به تازگی آغاز شده بود «گبه ها» هیچ گونه نقش و نگاری نداشتند و ساده و بی طرح بافته می شدند .

بعد از آن که ایجاد نقش و نگار بروی «گبه» آغاز شد بیشتر بافندگان «گبه» از محیط اطراف خود و همچنین از طبیعت برای نقش های روی «گبه هایشان » استفاده می کرند .

و گاهی هم بافندگان «گبه » از طرح هایی که در ذهنشان بوده است برای ایجاد نقش و نگار بر روی «گبه» استفاده می کردند .

در آن زمان بافندگان «گبه» «گبه های» بافته شده خود را برای مصارف شخصی به کار می گرفتند از این رو هم گاهی اوقات برای نقش و نگار بر روی آن از آروزهای ذهنی خود بهره می جستند .

مانند نقش چادر که شاید به معنای داشتن سرپناهی ثابت بوده و یا نقش انسان به عنوان خانواده و نقش‌های دیگری که هر یک نماد خاص خود را داشته است.

«گبه »دستبافته‌ای با اصالت است و نقوشی که در بافت آن به کار رفته است آن را از سایر دستبافته‌ها متمایز می‌کند. اغلب طرح‌های «گبه »ملهم از طبیعت اطراف بافندگان و بر اساس ذهنیت آن‌ها بوده است. مهم ترین طرح‌های «گبه »به شرح زیر است:

طرح خشتی یا قابی شکل

این طرح از کابردی ترین نقش‌های گبه است و مورد علاقه بافندگان فارس و بختیاری بوده است. اساس آن شامل طرح‌هایی با قاب‌های منظم می‌باشد که هر یک از قاب‌ها به صورت جداگانه طرحی هماهنگ با قاب‌های دیگر دارد. نقوش به کار رفته در قاب‌ها عبارتند از :طرح‌های هندسی، طرح درخت گل و مرغ، خاتم کاری و نقش‌های ستاره‌ای که قاب‌ها را زینت بخشیده است.

طرح شیر

مهم ترین طرحی که در میان عشایر بافته شده نقش شیر می‌باشد که تنها نقش مشترک بین بافندگان مناطق مختلف بوده است.

طرح حوض گبه

این نقش شامل ترنجی در وسط است که گلی را نشان می‌دهد که از اطراف آن گل‌ها و غنچه‌هایی دیگر گسترش یافته است.

طرح گل گبه

به نقش گل رز در گبه طرح گل گبه می‌گویند.

طرح ایلاتی

این طرح برگرفته از طبیعت اطراف عشایر است و کاملاً ذهنی است و بیشتر در میان قاب‌های لوزی، دایره، مربع، مستطیل و بیضی قرار می‌گیرد که هر یک از آن‌ها با طرح‌های با اصالت ایرانی مزین شده‌اند.

طرح درخت

درخت در زندگی آدمیان جایگاه مهمی داشته است که در این میان درخت سرو که نماد شادی و بید مجنون که نماد غم و اندوه بوده است بیشترین کاربرد را داشته است.

طرح راه راه

این طرح به گونه‌های متفاوت توسط بافندگان به کار می‌رود. جهت این راه‌ها اغلب به صورت عمودی و اریب است و گاهی نیز از جهت افقی استفاده می‌کنند.

طرح خانه در هم

در دل این نقش مفهومی عرفانی مورد نظر است. این خانه‌های در هم شده و یکنواخت تصویری انتزاعی از مراحل زندگی را نمایان می‌کند که آغاز آن از عالم هستی است و پایان آن به گوهر ذات و وجود منتهی می‌شود.

طرح کف ساده

این گبه‌ها سفره‌های بدون نقش را در برابر ذهن مجسم می‌نمایند. این بی نقشی خانه‌های محقر روستاییان و زمین بی محصول آن‌ها را نمایان می‌کند. نقش‌های دیگری نیز در گبه استفاده می‌شوند که عبارتند از: عنکبوت، لوزی لوزی، لوزی‌های سوار برهم، زیگ زاگ، چهار گوشه، محراب، حیوانات وانسان .

بیشترین بازدید

To Top