گبه

بافت گلیم و گبه شیرازی توسط بافندگان افغانی

در سرزمین فارس یک هنر زیبا و اصیل وجود دارد به نام هنر گبه بافی که برای خود دارای مشخصه های نیز می باشد مانند استفاده کردن از طرح ها و نقش های سنتی و همچنین بهره گیری از پشم گوسفند و بز در بافت آن ها.
در حال حاضر گبه و گلیم شیرازی ها به دست بافندگان افغانی تولید می شود .

در واقع باید هویت و اصالت هنر بسیار زیبای «گبه»بافی را متعلق به سرزمین فارس بدانیم .

مواردی که در این صنایع دستی «گبه» به خوبی مشهود می باشد و جزو خصوصیات مهم آن به شمار می رود شامل : بهره گیری از طرح و نقش های سنتی مانند درخت آسوریک و بز و همچنین استفاده نمودن از پشم های بز و گوسفند می باشد .

«گبه» تنها هنردستی مردمان فارس به شمار نمی آید و علاوه بر «گبه» در بافت گلیم های شیرازی هم مهارت دارند و حتی این مهارتشان به اندازه ای است که موفق شده اند در این زمینه به شهرت جهانی نیز دست یابند .

مطالب بیان شده در بالا در خصوص مردمان فارس بیشتر شامل مردمان عشایر ترک زبان قشقایی می باشد .

در بازارهای امروز «فرش» و گلیم، حضور ناگهانی نقوش و محصولاتی که در نگاه اول، تفاوت محسوسی با گلیمهای شیرازی ندارد، چشم را خیره می کند.

از جمله در ایام نوروز، کوچه ها و بازارهای سرپوشیده اطراف میدان نقش جهان، مانند بازار قیصریه و بازار منتهی به مدرسه ذوالفقاری، مملو از پیرزنانی بود که این گلیمهای دستباف را برای عرضه آورده بودند.

کسانی که بر خلاف کاسبهای سنتی آن خطه، سخت چانه می زدند و با لهجه متفاوت خود، قیمتهایی باورنکردنی و بسیار نازل را مطالبه می کردند. این بافندگان، از دیار همسایه، نقوش سنتی ایرانی را پرورده بودند. حقیقت این است که امروزه بافندگان افغانی، گلیم و گبه شیرازی تولید می کنند.

در خانه باز می شود، ده دوازده بچه قد و نیمقد بیرون می ریزند. تا برای ورود، هماهنگ کنیم و یااللهی بگوییم، بچه های همسایه هم خبر می شوند و دوره مان می کنند.

از راهروی تنگ و تاریک می گذریم که با گونیهای چرب و چرک پر شده است. حیاط، بعد از این راهروست که در ابتدا پیچ می خورد تا محوطه درونی خانه از چشم اغیار، نهان بماند.

بعد، گستردگی حیاط را حوض بزرگ و بی قواره ای کوچک کرده، تا در این فصل از سال که شکوفه ها آخرین روزهای خود را می گذرانند، آب لجن زده ته این حوض، به یکی دو برگ شکوفه بادام، رنگین شود. درختچه های بادام و انار، در یک ردیفند، کنار دیوار کوتاه کاهگلی و آن سوتر، دار گلیم بافی فلزی، روی خاک نمناک حیاط، افتاده است. بالای دار را دو پلاستیک بزرگ و خاک آلود زده اند تا مثل سایبان از دار گلیم و بافندگان در مقابل باران محافظت کند، چه اینکه بهار اصفهان، اندک اندک بهار پربارانی می شود.
اینجا منزلگاه سه خانواده افغانی است که مجموع بچه های قد و نیمقدشان بیش از انگشتان دو دست است. خانه ای فرسوده، با سقف تیر و تخته ای که مادر بزرگ خانواده می گوید ماهی ۱۰۰ هزار تومان اجاره می دهند، یک میلیون تومان هم پول پیش داده اند.

این منزل در یکی از کوچه های تنگ و بن بست شهر فلاورجان، در ۲۰ کیلومتری اصفهان قرار دارد و چه بسیارند از این خانه ها و آدمها، کسانی که از بام تا شام، روی دار گلیم بافی، روزگارشان را سر می کنند و وقتی از آنها می پرسی، راضی هستی؟ جواب می دهند؟: بله، یک هفته ای، دو گلیم می بافم به ۳۰ هزار تومان دستمزد، چرا راضی نباشم؟

بیشترین بازدید

To Top