گبه

ابزار آلات لازم جهت بافت گبه

در واقع نخستین و اصلی ترین ابزار و وسیله مورد نیاز برای بافتن گبه توسط بافندگان آن وسیله ای به نام دار می باشد .
دارهای گبه در اندازه و ابعاد گوناگون وجود دارد که به صورت افقی بر روی زمین قرار می گیرند و بافندگان کار بافت گبه را آغاز می کنند .
خود وسیله دارگبه شامل : قیچی و چاقو و شانه می باشد .

برای بافتن «گبه» یکی از مهم ترین و اصلی ترین وسیله مورد نیاز (دار) می باشد .

دار را به صورت افقی بر روی سطح زمین می گذارند . این دارها که برای بافت «گبه» لازم الوجود می باشد در اندازه و ابعاد مختلف می باشد .

دار «گبه» خود شامل : قیچی و شانه و چاقو می باشد . جنس این دارها معمولا از چوب و یا فلز می باشد .

عشایری ها برای بافت «گبه» معمولا بی نقشه جلو می روند و عمل بافت «گبه» را با یک قالیچه دیگر آغاز می نمایند که به آن قالیچه (دستور) می گویند .

عشایری ها در حین عمل بافتن «گبه» از ترکیب رنگ های مختلف استفاده می کنند که همین کار باعث خلق «گبه» ای متفاوت با نسخه پیشین می گردد .

برای تار «گبه» از نخ پنبه ای یا نخ پنبه ای مخلوط با موی بز استفاده می شود و برای پود آن از پشم گوسفند استفاده می شود مرغوب ترین پشم جهت بافت انواع «قالی» و «گبه» ، پشم فارس می باشد. تعداد نخ های پود به كار رفته در هر رج از «گبه» كه دارای ساختاری درشت است از سه تا هشت و در انواع ریزتر آن تا چهارده پود در تغییر است.

گبه در اندازه های مختلف بافته می شود معمولا در اندازه های ۱۲۰ تا ۱۰۰ عرض و طول ۲۵۰ تا ۲۰۰ سانتی متر بافته می شود برای بافت یك گبه در اندازه ۲۰/۲×۵/۱ حدود هشت كیلوگرم پشم و تقریبا سه كیلوگرم موی بز استفاده می شود گبه معمولا درشت بافت است و بلندی پود گبه دست كم یك سانتی متر می باشد. البته در انواع سفارشی ممكن است این اندازه تغییر كند.
هنرمند خالق گبه با صورت هایی برخاسته از روایت و داستان و مضامین طبیعی و بیان حالات روحی در واقع دنیا را از دریچه دید خود در نقش گبه به عرصه ظهور می رساند. طرح ها و نقوش گبه از افكار ساده و روان منشا می گیرد و نقوش خودجوشی با سادگی و بیانی زلال و شفاف بر عرصه بافت شكل می گیرند بافنده با خط تصویر، طبیعت، عشق و شیدایی، آزادگی و آزاد زیستن را نقش می كند.
نقش گبه حكایت حال بافنده است، قصه رمه و شبان است و برف و بوران و آتش و آب و آفتاب و كوچ، عشق و دلدادگی و اسبی كه به سیاه چادر عشق می رود. چهره گبه نامنظم است و نشان از اوج و حضیض حالات روحی بافنده دارد. نقش گبه گریز از تكرار است و بدیع و بر خلاف نقوش طراحان شهری كه پر تكلف و محافظه كارانه است مستقیما از طبیعت الهام می گیرد. نقش گبه و خصوصیات آن را فقط و فقط زندگی ایلیاتی و عشایری تعیین كرده است و می كند و این همان اصالت گبه است.

طراحی و نقش پردازی و حتی رنگ آمیزی گبه از قالی و قالیچه جداست و تابع قواعد و سنت های خاصی است. بافندگان گبه به سبب آزادی از قید و بند در نقش پردازی حتی از بافندگان قالی هم دستشان بازتر است. طرح ها و نقش های گبه تماما ذهنی بوده و بیشتر طرح های هندسی را در بر می گیرد. در یك یا دو حاشیه این قالیچه ها یك شكل ساده و هندسی به صورت مجرد تكرار می شود. ساده كردن خطوط و شكل هندسی دادن به خطوط از جمله خصوصیات مهم گبه بافی در ایران است كه با گذشت زمان در شكل تازه ای انجام می گیرد.
در زمینه ساده آن یك ترنج بزرگ یا چند لوزی كوچك در روی امتدادهای طولی دیده می شود و گاه در متن خالی وسط گبه، نقش درخت یا نقش چهار فصل یا نقش شیر بافته می شود. این نقش ها و صورت ها با رنگ های متفاوت بر گبه های عشایری جلوه خاصی به گبه می دهد. بافندگان گبه در این نقش ها احساسات و تخیلات خود را آزادانه بیان می كنند.

بیشترین بازدید

To Top